काठमाडौं, कात्तिक २८ गते । आदिदेव सूर्यको उपासना गरी श्रद्धा र निष्ठापूर्वक मनाइने छठ पर्वको दोस्रो दिन आज खरना विधि मनाइँदै छ। खरनाका अवसरमा व्रतालुहरूले दिनभर उपवास बसेर साँझ चामल, सक्खर र दूधबाट तयार पारिएको खीर प्रसादका रूपमा ग्रहण गर्ने परम्परा छ।

दिनभर निराहार बसेका व्रतालुहरूले साँझ शुद्धतापूर्वक खीर तयार गरी भगवान् सूर्यलाई अर्पण गरेपछि प्रसादका रूपमा ग्रहण गर्छन्। उक्त प्रसाद परिवारका सदस्यलाई खुवाउनुका साथै पर्व नमनाउने छरछिमेकका घरमा समेत वितरण गर्ने चलन छ।

सन्तानको सुख, पारिवारिक समृद्धि तथा मनोकामना पूरा हुने विश्वासका साथ चार दिनसम्म मनाइने छठ पर्व शुक्रबार नहाय–खाय विधिबाट सुरु भएको हो। पहिलो दिन व्रतालुहरूले स्नान गरी शुद्ध भोजन ग्रहण गर्ने परम्परा छ।

छठ पर्वको मुख्य दिन आइतबार अस्ताउँदो सूर्यलाई अर्घ्य दिइनेछ। यस दिन व्रतालुहरूले पूजाका सामग्रीसहित जलाशय तथा नदी किनारका घाटमा पुगेर सूर्यलाई अर्घ्य अर्पण गर्नेछन्। यस विधिलाई ‘साँझको अर्घ्य’ अर्थात् ‘सौझकारक’ भनिन्छ।

त्यसैगरी सोमबार बिहान उदाउँदो सूर्यलाई अर्घ्य दिएपछि छठ पर्व विधिवत् रूपमा समापन हुनेछ। अन्तिम दिनको यस विधिलाई ‘पारन’ भनिन्छ।

छठ पर्वमा बाँसका ढाकी, डगरी, माटाका कोसिया, कुरबार, हात्ती लगायतका सामग्री प्रयोग गरिन्छ। प्रसादका रूपमा ठकुवा, भुसुवा, केरा, उखु, अदुवा, बेसार, विभिन्न फलफूल तथा मिठाई सूर्यदेव अर्थात् दिनानाथलाई अर्पण गर्ने परम्परा छ।

छठ पर्वमा सूर्यलाई अर्घ्य दिने व्रतालुहरू मुख्य पूजाका क्रममा करिब ४८ घण्टासम्म पानीसमेत नपिई कठोर उपवास बस्ने गर्छन्। पूजाका सामग्री तथा प्रसाद तयार गर्दा अत्यन्तै शुद्धता र निष्ठा अपनाउनुपर्ने भएकाले छठलाई निष्ठा, आस्था र कठोर अनुशासनको पर्वका रूपमा लिइन्छ।

यसैबीच सरकारले छठ पर्वको अवसरमा सोमबार सार्वजनिक बिदा दिएको छ। 

तस्बिर AI