तानसेन, पाल्पा । राष्ट्रिय न्युज
थोरै जग्गामा मेहनत, अनुभव र निरन्तरता जोड्न सके कृषि पेसाबाट पनि राम्रो सम्भावना सिर्जना गर्न सकिन्छ भन्ने उदाहरण पाल्पाको तानसेन नगरपालिका–१०, धनसार कुनाका कृषक रामबहादुर कुमाल बन्नुभएको छ। उहाँले तीन रोपनी जग्गामा तरकारीको नर्सरी र व्यावसायिक फूल खेती गर्दै कृषि पेसालाई आफ्नो मुख्य आयआर्जनको माध्यम बनाउनुभएको छ।
कुमालले दुई रोपनी जग्गामा तरकारीका बिरुवा उत्पादन गर्ने नर्सरी सञ्चालन गर्नुभएको छ भने एक रोपनीमा व्यावसायिक फूल खेती गर्दै आउनुभएको छ। उहाँले विगत १२ वर्षदेखि तरकारीको नर्सरी र १० वर्षदेखि फूल खेती गर्दै आउनुभएको हो। उहाँको नर्सरीमा वर्षमा करिब १० लाख तरकारीका बिरुवा उत्पादन तथा बिक्री हुने गरेका छन्।
नर्सरीबाट वार्षिक तीन लाख आम्दानी
कुमालका अनुसार तरकारीको नर्सरी उहाँको कृषि व्यवसायको प्रमुख आधार हो। दुई रोपनी जग्गामा सञ्चालन गरिएको नर्सरीबाट वार्षिक करिब तीन लाख रुपैयाँ आम्दानी हुने गरेको छ।
नर्सरीमा मौसमी तथा बेमौसमी विभिन्न जातका तरकारीका बिरुवा उत्पादन गरिन्छन्। स्थानीय कृषकलाई आवश्यक पर्ने बिरुवा उत्पादन तथा बिक्री गर्दै आउनुभएका उहाँले बजारको मागअनुसार बिरुवा तयार पार्ने गर्नुभएको छ। वर्षमा करिब १० लाख बिरुवा उत्पादन तथा बिक्री गर्नु उहाँको कृषि व्यवसायको महत्त्वपूर्ण उपलब्धि हो।
फूल खेतीबाट थप ५० हजार आम्दानी
नर्सरीसँगै कुमालले एक रोपनी जग्गामा व्यावसायिक फूल खेती गर्दै आउनुभएको छ। फूल खेतीबाट वार्षिक करिब ५० हजार रुपैयाँ आम्दानी हुने गरेको उहाँ बताउनुहुन्छ।
उहाँले उत्पादन गरेका फूल चाडपर्व, पूजाआजा तथा विभिन्न सभा–समारोहमा प्रयोग हुने गरेका छन्। तानसेन बजार र आसपासका क्षेत्रमा फूलको माग हुने भएकाले फूल खेतीबाट पनि उहाँलाई नियमित आम्दानीको अवसर मिलेको छ।
नर्सरी र फूल खेतीबाट गरी उहाँले वार्षिक करिब तीन लाख ५० हजार रुपैयाँ आम्दानी गर्दै आउनुभएको छ। यसले सीमित जमिनमा फरक प्रकृतिका कृषि व्यवसाय सञ्चालन गरेर आयआर्जन गर्न सकिने सम्भावना देखाएको छ।
परिवारको साथ र कृषकको मायाले थप हौसला
कृषि व्यवसायमा निरन्तर लागिरहन परिवारको साथ र सहयोग महत्त्वपूर्ण रहेको कुमालको कृषि यात्राले देखाउँछ। लामो समयसम्म एउटै पेसामा टिकिरहन मेहनत र अनुभवसँगै परिवारको राम्रो साथ तथा सहकर्मी कृषकको माया र सद्भावले पनि हौसला मिल्ने गरेको छ।
धनसार कुना र आसपासका क्षेत्रमा नर्सरी व्यवसायमार्फत बिरुवा उपलब्ध गराउँदै आउनुभएका कुमाल स्थानीय कृषकहरूसँग जोडिनुभएको छ। उहाँको व्यवसायले कृषकलाई आवश्यक पर्ने तरकारीका बिरुवा स्थानीयस्तरमै उपलब्ध गराउन सहयोग पुर्याएको छ।
थोरै जग्गामा व्यावसायिक कृषिको सम्भावना
कृषि क्षेत्रमा १२ वर्षको नर्सरी अनुभव र १० वर्षको फूल खेतीको अनुभव हासिल गर्नुभएका कुमालको व्यवसायले थोरै जमिन भएका कृषकका लागि पनि व्यावसायिक कृषिमा सम्भावना रहेको देखाउँछ। बजारको माग बुझेर उत्पादन गर्ने, बिरुवाको गुणस्तरमा ध्यान दिने र निरन्तर मेहनत गर्ने हो भने सीमित जग्गाबाट पनि आम्दानीको स्रोत बनाउन सकिन्छ।
स्थानीय कृषकहरूका अनुसार यस्ता कृषि उद्यमलाई अझ व्यवस्थित बनाउन आधुनिक प्रविधि, उन्नत बीउबिजन, प्राविधिक परामर्श तथा आवश्यक सहयोगमा जोड दिनुपर्छ। अनुभवी कृषकको सीप र अभ्यासलाई प्रोत्साहन गर्न सके स्थानीयस्तरमा कृषि उत्पादन बढाउन र रोजगारीका अवसर सिर्जना गर्न सहयोग पुग्नेछ।
रामबहादुर कुमालको कृषि यात्रा केवल आम्दानीको कथा मात्र होइन, परिवारको साथ, कृषकबीचको आपसी सद्भाव र आफ्नै माटोमा सम्भावना खोज्ने निरन्तर प्रयासको उदाहरण पनि हो।
